Linux rozwija się niezwykle szybko. Dlatego czasem trudno jest śledzić jego rozwój na bieżąco, czy zorientować się w stanie aktualnym. Ten dokument zawiera kilka wskazówek pomocnych do szybkim i efektywnym wyszukiwaniu żądanych informacji. Większość z Was zna i używa WWW i grup dyskusyjnych, ale -- jak dowiecie się z tego tekstu -- WWW i Usenet to jeszcze nie wszystko. Istnieje wiele innych, równie dobrych i lepszych, źródeł informacji.
Copyright (c) 1997 Kjell Sundby, Kjetil Bakkeskaug and Stein Gjoen.
Prawa autorskie do tego dokumentu należą do Kjella Sundby, Kjetila Bakkeskauga and Steina Gjoena.
O ile nie zaznaczono inaczej dokumenty HOWTO zastrzeżone są prawami autorskimi należącymi odpowiednio do ich autorów. Zezwala się na powielanie i dystrybucję tych dokumentów w całości lub w części na jakimkolwiek fizycznym bądź elektronicznym nośniku pod warunkiem pozostawienia na wszystkich kopiach ninejszej informacji o prawach autorskich.
Zezwala się i zachęca do redystrybucji komercjalnej; autor jednak życzy sobie być powiadamiany o każdej z takiej dystrybucji.
Jakiekolwiek tłumaczenia, prace pochodne, składające się, lub zawierające dokumenty HOWTO muszą zawierać niniejszą informację o prawach autorskich. Oznacza to, że niedozwolone jest stworzenie pracy pochodnej od dokumentu HOWTO i nałożenie dodatkowych ograniczeń na jej dystrybucję.
W pewnych szczególnych okolicznościach możliwe są odstąpienia od tych zasad. Po bliższe informacje należy skontaktować się z koordynatorem projektu Linux HOWTO pod adresem podanym poniżej.
W skrócie: chcemy promować rozprzestrzenianie się podanych tu informacji poprzez możliwie wiele kanałów. Zatrzymujemy jednak prawa autorskie do dokumentów HOWTO i chcielibyśmy być informowani o jakichkolwiek planach redystrybucji tych dokumentów.
Jeśli masz jakiekolwiek pytania, skontaktuj się z koordynatorem projektu Linux HOWTO pod adresem linux-howto@sunsite.unc.edu
Pamiętaj: informacji zawartych w tym dokumencie używasz na własne ryzyko. Zrzekamy się jakiejkolwiek odpowiedzialności za jego zawartość. Pomysłów, przykładów i/lub jakichkolwiek innych pochodzących z tego dokumentu informacji używać możesz wyłącznie na własną odpowiedzialność.
O ile nie zaznaczono inaczej wszystkie prawa autorskie należą do ich właścicieli. Użycie w tym dokumencie danego terminu nie powinno być traktowane jako wpływające na ważność jakiegokolwiek znaku handlowego lub znaku usługi. Użycie nazw określonych produktów lub marek nie oznacza polecania ich.
Poleca się sporządzanie kopii systemu przed poważnymi instalacjami, oraz robienie kopii bezpieczeństwa w regularnych odstępach czasu.
Dodano wiadomości na temat działania list dyskusyjnych. Dokument został również właściwie zindeksowany.
Po zainstalowaniu Linuxa zastajesz zazwyczaj całkiem dużo informacji -- nie tylko dołączoną bruszurkę, ale również wiele dokumentów HOWTO (JTZ - JAK TO ZROBIĆ) oraz obszerne opracowania i pomoc w sieci. Z nawiązką wystarcza to na początek, po pewnym jednak czasie zorientujesz się, że chcesz wiedzieć więcej, być na bieżąco, móc aktualizować swój system... jednym słowem: wiedzieć, co dzieje się "w branży". Pomoże Ci w tym ten dokument. Dla uproszczenia podzielono zawarte tu informacje na takie, które możesz zasubskrybować i odnaleźć. Skupimy się też na efektywnym uzyskiwaniu konkretnej specjalistycznej pomocy.
Nawet jeśli do Twojego Linuxa nie dołączono żadnego rodzaju wydrukowanej informacji to i tak każda szanująca się dystrybucja zawiera szereg katalogów zawierających różnego rodzaju dokumentację -- od konkretnych plików README (CZYTAJTO) zawierających informacje o danych programach, do bardziej kompleksowych opracowań HOWTO -- właśnie czytasz jedno z nich.
Zajrzyj do archiwum dokumentów w /usr/doc, gdzie większość pakietów składa swoją dokumentację, pliki README, itd. W katalogach /usr/doc/HOWTO oraz /usr/doc/HOWTO/mini znajdziesz cały zestaw gotowych do czytania plików HOWTO.
Najważniejszym i najpełniejszym źródłem informacji są oczywiście źródła jądra. Używaj ich! Zwróć też uwagę, że pakiet z jądrem to nie tylko kod źródłowy (co najmniej częściowo opatrzony komentarzami), ale również obszerny katalog z dokumentacją. Przed zadaniem jakiegokolwiek pytania na temat jądra powinieneś zapoznać się z zawartością tego katalogu. Dzięki temu oszczędzisz sobie zakłopotania i nie zmarnujesz czasu innym.
Przeglądanie i przeszukiwanie dokumentacji na komputerze czy w sieci jest bardzo wygodne. Nie rezygnuj jednak całkowicie z informacji drukowanej. Czasem, gdy nie jesteś w stanie nawet uruchomić swojego komputera, dokumentacja wydrukowana może być jedynym sposobem dotarcia do rozwiązania problemu.
Subskrybowanie oznacza zamawianie danego rodzaju wiadomości napływających ciągłym strumieniem. Nie ugryź kawałka większego niż możesz przełknąć: przeładowanie informacją nie jest tylko hasłem encyklopedycznym. Często zdarzy się, że zamiast spodziewanych informacji otrzymasz jakieś śmieci. Bądź więc krytyczny i nie wahaj się przez unieważnieniem subskrybcji.
Istnieją dwa odrębne (choć w niektórych przypadkach ze sobą sprzężone) media dostarczające ciągłych informacji: są to grupy dyskusyjne (USENET) i listy dyskusyjne. Grupy dyskusyje zazwyczaj charakteryzują się zwiększoną ilością wiadomości i szumu informacyjnego niż listy. Uważaj: czytanie zbyt wielu grup jest jak picie z węża strażackiego :)
Pomoc w uzyskaniu dostępu do grup dyskusyjnych leży poza zakresem tego dokumentu. Wskazówki n/t ściągania i uczestniczenia w tych grupach bezpośrednio z Linuxa znajdziesz w innych tekstach JTZ.
Jeśli jeszcze nigdy nie używałeś grup dyskusyjnych powinieneś szczególnie uważnie przeczytać informacje wprowadzające. USENET to cała odrębna kultura. Nawet jeśli na początku wyda Ci się chaotyczny, istnieją rządzące nim reguły. Pamiętaj, żeby przed wysłaniem swojego pierwszego listu do danej grupy poprzyglądać się jej przez jakiś czas. Najważniejszą sprawą jest zwrócenie uwagi na listy zatytułowane Frequently Asked Questions, FAQ, czy Najczęściej Zadawane Pytania. FAQ pozwolą Ci zapoznać się z charakterem grupy, oraz prawdopodobnie rozwiążą Twój problem. Czytaj je! Zadając po raz setny typowe pytanie wyrobisz sobie tylko negatywną opinię (i -- być może -- dostaniesz się do czyichś filtrów). Listy FAQ są zazwyczaj wysyłane regularnie, jeśli jednak nie możesz którejś z nich odnaleźć, poszukaj w głównym archiwum FAQ w MIT. FAQ dostępne są również w postaci stron WWW.
Obok użytecznych informacji w grupach dyskusyjnych napotkasz też szum informacyjny, spam i dyskusje nie na temat. Oznacza to, że będziesz potrzebował czytnika umożliwiającego odsianie niechcianych listów. Zapewniają to czytniki z tzw. mordplikiem (killfile). Odpowiednio skonfigurowany czytnik odfiltruje niechciane wiadomości i zaznaczy interesujące. Poprawia to ogólny stosunek ilości informacji do ilości szumu i pozwala skoncentrować się na sprawach istotnych. Pamiętaj jednak, że działa to w obie strony: jeśli będziesz zaśmiecał USENET, zostaniesz odfiltrowany, i gdy znajdziesz się w potrzebie nikt nie zobaczy Twojego pytania.
Do rzeczy -- oto lista użytecznych grup dyskusyjnych:
Grupy związane z Linuxem znajdują się też w wielu hierarchiach narodowych. Przykładem może być jedna z polskich grup o Linuksie. Jeśli masz kłopoty z odnalezieniem swoich narodowych lub lokalnych grup, pomocy szukaj na Dejanews.
W przeciwieństwie do grup dyskusyjnych listy dyskusyjne są scentralizowane. Oznacza to, że gdy dany uczestnik wysyła list na adres serwera, serwer rozsyła ów list dalej do innych uczestników listy. Zazwyczaj nie otrzymuje się wielkiej ilości wiadomości, a poziom informacji niepożądanej jest niski. Wypowiedzi odbiegające od tematu zawsze budzą negatywne reakcje i, co jest równie poważną konsekwencją, mogą spowodować opóźnienie realizacji projektu, któremu poświęcona jest lista. Po zasubskrybowaniu danej listy zazwyczaj otrzymuje się powitalny list opisujący tematykę listy -- należy uważnie go przeczytać.
Istnieje wiele programów obsługujących listy dyskusyjne. Warto znać
rozpoznawane przez nie komendy. Najpopularniejszym z nich
jest działający między innymi na serwerze
vger.rutgers.edu
Majordomo. Sprawdź jak to działa: wyślij tam list o treści
help. Jeśli wyślesz list z komendą, której program nie zrozumie,
również dostaniesz informacje o obsłudze. Jeśli zamiast help
wyślesz polecenie lists, otrzymasz listę wszystkich list
działających na serwerze (może być tego całkiem sporo!).
Listy dyskusyjne działają zazwyczaj pod kilkoma adresami. Jeden z nich
służy do wysyłania komend takich jak subscribe czy unsubscribe,
a inny do uczestnictwa w dyskusjach -- najczęściej z tego właśnie
adresu otrzymujesz wiadomości, które ludzie wysyłają na listę.
Na przykład wysłanie polecenia subscribe na adres
corned-beef-requests@somelistserver.org zapisze Cię na listę
o adresie corned-beef-list@somelistserver.org aż do chwili,
kiedy zdecydujesz się wypisać. Jeszcze raz: wysłanie listu o treści
help lub czymś niezrozumiałym dla serwera spowoduje otrzymanie
listu z pomocą.
Korzystając z list dyskusyjnych pamiętaj o kilku zasadach:
subscribe itp. na samą listę, lecz na
adres serwera. W przeciwnym razie nie wypadniesz najlepiej i zdenerwujesz
mnóstwo osób. Być może na listę zapisanych jest tysiące ludzi --
pomyłka taka i związane z nią narzekanie może to oznacza
naprawdę mnóstwo śmieci w sieci.Jak już wspomniano vger.rutgers.edu jest jednym z głównych serwerów list dyskusyjnych. Oto skrócony spis list dostępnych dla społeczności Linuxa:
Oczywiście na tym serwerze znajduje się również dużo innych list. Ponieważ ich ilość stale się zmienia, nie ma sensu wymieniać tu ich wszystkich. Można jednak zajrzeć na stronę zawierającą listę list dyskusyjnych o tematyce interesującej użytkowników Linuxa. Na stronie tej można również w prosty sposób bezpośrednio zapisać/wypisać się z różnych list.
Istnieje również strona z długą listą list dyskusyjnych o tematyce nie ograniczającej się do Linuxa.
Wiele osób jest roczarowanych brakiem informacji o Linuksie w prasie. Jest to prawdopodobnie spowodowane tym, że wiele komercyjnych produktów nie wytrzymałoby porównania z Linuxem, a takiej sytuacji nie wytrzymaliby z kolei reklamodawcy. Istnieje na szczęście Linux Journal -- magazyn poświęcony tylko Linuxowi. Spis treści aktualnego numeru i informacje na temat jego subskrybcji znajdują się na stronie domowej SSC.
Istnieją również popularne magazyny elektroniczne: Linux Gazette, Linux focus oraz prawdopodobnie kilka innych; nowe powjawiają się dość często. W LinuxHQ sprawdzić można aktualny stan dostęnych serwisów informacyjnych.
Jak grzyby po deszczu pojawiają się strony WWW z dosłownie codziennie uaktualnianymi wiadomościami na temat Linuxa. Wiele z nich odznacza sie całkiem profesjonalnym układem graficznym i doborem prezentowanego materiału. Jednym z najważniejszych tegu typu serwisów jest oferujący codzienne wiadomości Freshmeat.
Dla osób nie mogących pozwolić sobie na śledzenie wydarzeń w sieci z godziny na godziny, a chcących mimo wszystko trzymać rękę na pulsie przeznaczony jest serwis Linux Weekly News (Linux - Wiadomości Cotygodniowe). Serwis ten podaje ważne wiadomości, włączając w to ostrzeżenia security oraz ogłoszenia o nowym i uaktualnionym oprogramowaniu.
Z drugiej strony są też ludzie praktycznie żyjący w sieci. Mogą oni na bieżąco za pomocą strony WWW lub subskrybcji śledzić wydarzenia w serwisie Slashdot.
Istnieje również pewna ilość godnych polecenia stron poświęconych głównie sprzętowi. Są to m. in. Toms Hardware, Anandtech oraz Storage review.
Linux stworzony został dzięki połączonym (głównie za pomocą Internetu) siłom ludzi na całym świecie. Istnieje jednak możliwość spotkania ludzi twarzą w twarz w tzw. PLUG-ach -- Grupach Użytkowników Linuxa. Przeszukaj ogłaszane regularnie listy -- jedna z takich grup może znajdować się całkiem niedaleko!
Konferencje, spotkania, copy-parties i tworzenie nowych grup ogłaszane są regularnie w grupach dyskusyjnych.
Uczestnictwo w tego typu wydarzeniach jest sposobem na oraz doskonałymi okazjami do uzyskania pomocy.
Konkretnej informacji szukać można na wiele sposobów. Pamiętaj, że zawsze możesz użyć wyszukiwek internetowych, i że niektóre z nich, np.
przeszukują również grupy dyskusyjne.
Pamiętaj również, że Dejanews jest serwisem wyszukiwawczym skupiającym się konkretnie na grupach dyskusyjnych -- zarchiwizonane są tam artykuły napisane od roku 1995 wzwyż.
Coraz częściej używamy stron WWW. Pamiętaj jednak, że to nie wszystko.
Całe mnóstwo informacji dostępnych jest na rozsianych po świecie
serwerach ftp. Niektóre z wyszukiwarek internetowych przeszukują te
serwery, ale narzędziem dedykowanym konkretnie temu zadaniu są serwery
archie. Są to systemy regularnie przeszukujące główne serwery ftp i
gromadzące nazwy znajdujących się na nich plików. Z serwerami archie
połączyć się można na wiele sposobów, np. za pomocą znajdujących się
w każdym dobrze utrzymamym systemie linuxowym klientów archie,
lub, w wersji dla X11, xarchie. Jeśli jest to niemożliwe, zawsze
można połączyś się z serwerem archie za pomocą telnetu do jednego
z podanych niżej serwerów.
Naturalnie powinieneś używać najbliższego z serwerów. Aby przejrzeć ich aktualną listę należy uruchomić klienta archie bez podawania argumentów, albo, jeśli używasz telnetu, uzyskać tę informację z serwera. Zawsze dostępna jest pomoc. Niestety nie wszystkie serwery współpracują ze sobą, być może więc będziesz zmuszony poszukać kilkakrotnie zanim natrafisz na to, czego szukasz.
Ostatnio w sieci pojawił się prostszy w obsłudze serwer ftp. Dostępna jest możliwość wyszukiwania o wielu opcjach i interfejsie nawiązującym do najlepszych uniksowych tradycji.
Większość z powyższych serwisów oferuje pomoc n/t technik wyszukiwania. Zawsze opłaci się zainwestować kilka chwil na zapoznanie się z instrukcjami -- może to znacznie skrócić czas zużyty na Twoje poszukiwania.
Jeżeli nie masz dostępu do Internetu, ale możesz używać poczty elektronicznej, powinieneś przeczytać FAQ "Dostęp przez pocztę". Aby uzyskać ten dokument należy wysłać do serwera dla USA, Kanady i Płd. Ameryki list o następującej treści:
send usenet/news.answers/internet-services/access-via-email
Można posłużyć się również serwerem dla Europy, Azji. W takim przypadku treść listu powinna wyglądać tak:
send lis-iis e-access-inet.txt
Innym rozwiązaniem jest przeszukanie lokalnego katalogu buforowania grup dyskusyjnych (jeśli go masz): zajrzyj do grupy news.answers.
Wreszcie jeśli chcesz skontaktować się z konkretną osobą, na przykład z autorem jakiegoś programu, zajrzyj do dokumentacji owego programu w katalogu /usr/doc/. W większości przypadków znajdziesz tam adres e-mail autora. Jeśli nie, zawsze możesz szukać pomocy w FAQ na temat znajdowania adresów e-mail.
Szybkie i skuteczne wyszukiwanie informacji jest bardziej sztuką niż nauką. Nie poruszyliśmy tu istotnego zagadnienia: jak ocenić rzeczywistą jakość uzyskanej informacji? Problem ten leży poza zakresem tematycznym tego dokumentu, co nie znaczy, że nie należy o nim pamiętać.
Zawsze zwracaj uwagę, czy odpowiedź na Twoje zapytanie jest aktualna.
Jako całkowite minimum powinieneś upewnić się co do pewności
dokumentacji, żeby uniknąć sprowadzających na manowce lub złośliwych
porad. Zadziwiająco wiele osób podaje rzeczy takie jak rm -rf /
jako rozwiązanie danego problemu. Niektórzy od razu zorientują się,
że to głupi dowcip, ale inni mogą zniszczyć sobie system. Na wszelki więc
wypadek zanim zastosujesz znalezioną informację sprawdź poniższe punkty:
Jeśli będziesz o tym pamiętał nie powinieneś wpaść w jedną z wielu krążących po sieci pułapek, takich jak wysyłanie pocztówek dla chorego Craiga Shergolda, uczestnictwo w rozmaitych łańcuszkach i piramidach listowych, czy -- ostatnio -- padnięcie ofiarą koni trojańskich próbujących na przykład wmanewrować Cię w wysłanie w świat własnego hasła.
Istnieje pewna ilość dokumentów n/t bardziej poważnych metod wyszukiwania informacji. Jeśli jesteś zainteresowany tematem, zacznij od szukania tutaj.
Cytat z czyjejś sygnaturki:
Be alert! The world needs more lerts.
Zmiany w stosunku do oryginału (zatwierdzone przez autora):
Copyright for the translation (C) 1999 by Tomasz 'tsca' Sienicki